Blog

‹ alle artikelen

Kleinschalig OV versus traditioneel OV?

3 juni 2018 door Danny Edwards

Kleinschalig, alternatief openbaar vervoer: Daar wordt al heel lang over gepraat en ook veel mee geëxperimenteerd. Bijvoorbeeld in de vorm van door vrijwilligers gereden buurtbusjes. Het platteland loopt daarbij al jaren voorop, maar ook in de stad steekt het fenomeen de kop op. Wat kun je daar als stadsplanner, ontwerper of verkeerskundige mee?

Het Dordrechtse e-Wheels is zo’n initiatief, sinds 2015 actief in de wijk Sterrenburg en inmiddels ook daarbuiten. Het interview met drijvende kracht Milco Hoffmann vind u elders op deze site. Op deze plek gaat het vooral om te laten zien wat e-Wheels nu feitelijk doet. Bekijk daarvoor het onderstaande korte filmpje: Een eenvoudige visualisatie van één week e-Wheels, gecomprimeerd in één enkele dag. We maakten het filmpje in samenwerking met Balázs Dukai.

Bij het bekijken vallen een paar zaken op:
• Er is weliswaar een ochtendspits met meer en langere ritten, maar die valt tussen 09.00 en 10.00u en dus ná de reguliere ochtendspits;
• Het rittenpatroon is zoals verwacht wat diffuus. Maar toch vertoont het ook een spontaan optredend, traditioneel beeld met een hub in midden en routes die daar vandaan uitwaaieren;
• Ritten van en naar die centrale hub – het winkelcentrum in Sterrenburg – zijn individueel, terwijl ritten naar andere hoofdbestemmingen – zoals zorgcentra – vaak collectief, in kleine groepjes zijn.
• De meeste ritten zijn zó kort dat regulier OV deze nooit zou kunnen aanbieden.

Dit patroon, met een centrale hub, maakt het erg verleidelijk om te stellen dat dit ontluikende vervoerssysteem zich heel goed laat combineren met het traditionele stedelijk openbaar vervoer. Dat is in zijn huidige vorm vrijwel overal in Nederland erg onrendabel. Zo ook in Dordrecht. Maar in de toekomst kan de bus zich concentreren op de ‘dikke routes’ en in elke buurt alleen een hub aandoen. Van waaruit e-Wheels het overneemt tot aan de voordeur. En in steden kleiner dan Dordrecht kan zo’n systeem het misschien wel helemaal overnemen. Iets om serieus mee te nemen bij het uitgeven van nieuwe OV-concessies. Zullen experimenten moeten overal mogelijk zijn.

In 2019 maken we een update van deze visualisatie. Want e-Wheels heeft dan hoogstwaarschijnlijk een flinke groeispurt achter de rug. En mogelijk is er zelfs al enige afstemming tussen e-Wheels en de nieuwe OV-aanbieder in de Drechtsteden.

Is het gevonden patroon uniek voor Dordrecht? Of is het juist generiek en in beginsel geldig voor elk stad? Onderstaande fraaie visualisatie van taxibewegingen in Londen, is gemaakt door Ed Manley. Ook weer hetzelfde beeld met veel drukte in het centrum en van daaruit uitwaaierend het klassieke beeld van radialen en, in mindere mate, tangenten. Het grote verschil met OV is niet die hoofdstructuur, maar de fijnmazigheid, met name in het centrum.

Ook fietsbewegingen tonen hetzelfde beeld, zie als voorbeeld de kaart van fietsbewegingen in Londen hieronder. Ook weer gemaakt door Ed Manley. Fietsdata uit Nederlandse steden toont een sterk vergelijkbaar beeld: Centraal een fijnmazig netwerk, daaromheen een zone met vooral duidelijke radialen, en daarbuiten weer een zone waar fietsen minder gewoon is en alleen kleinere subcentra nog oplichten.
De kunst is dus zware OV-routes optimaal in dit van nature optredende fijnmazige netwerk te verknopen. En op de cruciale plekken fantastische overstapmomenten te ontwerpen.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Praat mee

Heeft u zelf ervaring met het onderwerp van dit artikel, of heeft u een briljant idee? Laat dan hier uw reactie achter. Uw inzichten zijn voor dit project zeer waardevol!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Kent u zelf een interessant project op het gebied van de zelforganiserende burger, mobiliteit en de stad? Of heeft u een goed idee of een uitgesproken mening? Mail ons dan op info@emergent.city. Uw bijdrage is voor dit project zeer waardevol!
×