Een fundament voor leefbare dorpen

22 april 2017 door Danny Edwards

De Buurtbus Hijken rijdt al 38 jaar tussen Beilen en Hoogersmilde. Jaarlijks vervoert de bus zo’n 24.000 passagiers. Sinds de opening van het asielzoekerscentrum in Oranje is dat zelfs opgelopen naar 48.000. Coordinator Willem Veldhuis legt uit waar dat succes vandaan komt.

Jullie 40-jarig jubileum komt er al bijna aan.

We zijn in 1979 opgericht. Niet als vervanging van een reguliere buslijn, want we waren altijd een blinde vlek in het OV-netwerk. We rijden vanuit Hoogersmilde via Hijken en Oranje naar Beilen. Daar sluiten we aan op de vertrektijden van de NS. Onze oorspronkelijke klanten waren vooral schoolgaande kinderen en oudere vrouwen. In Beilen staat een school voor voortgezet onderwijs en fietsen langs het kanaal is onveilig omdat auto’s daar hard rijden. Weduwen waren afhankelijk omdat zij in die tijd in meerderheid nog geen rijbewijs hadden. En we leverden ook wel eens medicijnen af.

Start van de buurtbus Hijken in 1978

Werken jullie samen met het reguliere OV?

Vroeger mochten we niet concurreren met de gewone bus. Zij reden aan de drukke kant van het kanaal; wij aan de stille. Ze wilden niet dat we ‘banen stalen’.
Tegenwoordig vallen we onder het OV-bureau. Dat organiseert al het openbaar busvervoer in Groningen en Drenthe. Echt samenwerken doen we nog steeds niet, maar er zijn nu wel veel betere afspraken. En we mogen nu een stukje van de route af om mensen van deur tot deur te kunnen bedienen. Ook aan de drukke kant van het kanaal.

Hoe is het geregeld?

De drie bussen en het onderhoud zitten in de Connexxion-concessie. Voor de rest zijn we zelf verantwoordelijk. We zijn als stichting begonnen, maar al snel een vereniging geworden om ons draagvlak onder de bevolking te verbreden. Praktisch iedereen langs de route is nu donateur van ons, voor een symbolisch bedrag van 2,50 euro per jaar. En een ritje kost 2 euro.

Wie zijn tegenwoordig de klanten?

Nog steeds die scholieren. De weg langs het kanaal is nog drukker geworden en blijft onveilig voor fietsers. Maar ook werkende mensen. Die pakken de bus naar de trein, de winkels of de markt in Beilen. Als de tijden passen laten ze hun auto staan. Een maandkaart heb je al voor 40 euro. Op Bovensmilde is een bungalowpark dat veel ouderen trekt. En iets van de route af liggen een huisartspraktijk en een bejaardenhuis.
Ook niet-gebruikers vinden de bus belangrijk, omdat het de leefbaarheid in de dorpen vergroot, of omdat hun kinderen de bus in de winter incidenteel gebruiken. Ook de vrijwillige chauffeurs redeneren vaak op die manier. En mensen ‘uit het westen’ zien rijden op de bus als een goede manier om hier in te burgeren.
Als we de jaarlijkse contributie langs de route komen ophalen merken we ook de eenzaamheid van veel mensen.

Plus momenteel ook nog asielzoekers.

In 2014 trok dat nieuwe AZC in Oranje landelijk de aandacht. Het dorp kwam in opstand, maar onze chauffeurs stonden te juichen. Niemand vindt het leuk om met een lege bus rond te rijden. Nu moest er zelfs een 3e bus en vrijwilligers bij. Soms stonden 30, 40 man te wachten voor een busje waar er 8 in kunnen. Dan was er een bestorming, want dat zijn ze gewend waar ze vandaan komen. Inmiddels gaat dat beter. En ’s ochtends vroeg hebben we de afspraak met het AZC dat we geen asielzoekers meenemen. Op dat tijdstip gaan schoolgaande kinderen voor.
Asielzoekers betalen net als ieder ander 2 euro. Anders krijg je scheve ogen in het dorp. Syriërs zijn fijne mensen en spreken meestal wel Engels. Mensen uit Eritrea en Somalië zijn een stuk moeilijker. Sommigen stappen niet eens in als er een vrouw achter het stuur zit. Dan wachten ze maar een half uur.
Eind dit jaar wordt het AZC weer gesloten. Dan gaan we weer naar ons ‘normale’ aantal passagiers. Ik denk dat de meerderheid van het dorp het jammer vindt dat het AZC dicht gaat. Ook degenen die eerst tegen waren. De winkel, de fietsenmaker en anderen hebben er toch goed aan verdiend.

Willem Veldhuis

 

Wat gaat de toekomst brengen?

We hebben sinds het begin in totaal 850.000 reizigers vervoerd. Dus daar zit geen probleem. We hebben de Vrijwilligersprijs van de Provincie Drenthe en de Publieksprijs gewonnen. De waardering is er wel.
Maar het OV-bureau wil het vervoer in Groningen en Drenthe anders gaan opzetten. Met onder andere dorpsauto’s, want veel andere buurtbussen hebben het inderdaad moeilijk. De treinen zitten overvol met vooral scholieren maar op het platteland verschraalt het OV. En zonder OV bloedt een dorp dood.
Ik ben een paar keer op een bijeenkomst van het OV-bureau geweest. ‘Jullie kunnen jezelf bedruipen’, klinkt het dan. Maar dat is een verkapte bezuiniging, want dan moeten wij ook het onderhoud zelf gaan doen. Dan moeten we verder professionaliseren en ik ben al 35 uur in de week met de buurtbus bezig. Naast mijn bezigheden als coordinator in dit gebouw.
Ik denk dat de buurtbus nog jaren noodzakelijk zal blijven. We houden de leefbaarheid in de dorpen op peil. We verlichten de eenzaamheid voor sommigen.  En we helpen zo nu en dan iemand om door te stromen naar een volwaardige baan in het taxi- of busvervoer.
Het gaat nu goed met de dorpen rond Assen. Er is een instroom van mensen uit het westen die in Assen komen werken, maar in een dorp gaan wonen. De buurtbus geeft die mensen de zekerheid dat hun kinderen veilig naar school kunnen. Mooi toch?

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Praat mee

Heeft u zelf ervaring met het onderwerp van dit artikel, of heeft u een briljant idee? Laat dan hier uw reactie achter. Uw inzichten zijn voor dit project zeer waardevol!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Kent u zelf een interessant project op het gebied van de zelforganiserende burger, mobiliteit en de stad? Of heeft u een goed idee of een uitgesproken mening? Mail ons dan op info@emergent.city. Uw bijdrage is voor dit project zeer waardevol!
×