Buurtbus Waterland: Een leerproces

6 juni 2016 door Danny Edwards

De Buurtbus Waterland is atypisch: Het is geen vervanging van een opgeheven ‘gewone’ busverbinding. Het was in eerste instantie ook geen initiatief vanuit burgers maar van wethouder Laura Bromet. Een advertentie in een lokaal blad resulteerde in een vereniging met een 5-koppig bestuur. Bijna exact een jaar geleden, op 18 mei 2015, werd de eerste rit gereden. Vrijwilliger Lou Bommer vertelt.

Wat is je rol?
Ikzelf ben de voornaamste trekker en het dagelijkse eerste aanspreekpunt voor veel praktische zaken. Ik doe het contact met concessiehouder EBS, met de onderhoudsgarage, en ben nu bezig een locale sponsor binnen te halen. Daarnaast rij ik ook zelf. Zo ben ik dag in dag uit enkele uren bezig met de Buurtbus. Dat neemt inmiddels wel wat af.

Hoe werkt het? 
We rijden een lang traject tussen Uitdam en Purmerend. Doordat we met één voertuig rijden leidt dat tot een lage frequentie: Eens in de 140 minuten. Vanaf december gaan we waarschijnlijk naar een ingekorte route Uitdam-Ilpendam. In Ilpendam kun je dan overstappen op reguliere bussen naar Purmerend of Amsterdam. De frequentie neemt dan toe tot eens in de 90 minuten. De belangrijkste bestemmingen zijn winkelcentrum ’t Spil in Monnickendam en het Bernard Nieuwentijt College, daar vlakbij.
Het overgrote deel van de passagiers staat op haltes; de optie om met opgestoken hand op een willekeurige plek langs de route te staan wordt nauwelijks gebruikt. Mensen voelen zich toch te onzeker of ze wel op het goede moment op de goede plek staan. Op een halte kun je tenminste de dienstregeling checken. Ook on-demand langs de route afstappen komt nauwelijks voor.

Welk voertuig?
Één Mercedes Sprint, waarin 8 passagiers mee kunnen, waarvan één in een rolstoel. Het voertuig kostte 80.000 euro, betaald door de Stadsregio. Het is voor de wet een personenauto, dus geen voorrang bij het wegrijden. Maar volgens weer een andere wet mogen we wel op de busbaan. Nogal onduidelijk dus.

Wie rijden?
We begonnen met 23 vrijwilligers; dat zijn er nu na een jaar 32. Chauffeurs zijn vooral ouderen, maar ook enkele jongere dames. Het oorspronkelijk uitgangspunt was dat iedereen elke twee weken één dienst rijdt. Sommigen rijden echter graag veel vaker. Met name in vakanties is dat een uitkomst.

Hoe is de medewerking ‘van boven’?
We hebben goed contact met Niek Zwaag van de Gemeente Waterland. Heel belangrijk, hij regelt veel en snel. Als we vandaag melden dat er in Zuiderwoude takken over de weg hangen, is dat morgen opgelost. Het contact met het Hoogheemraadschap, eveneens wegbeheerder, loopt wat minder soepel. Ook de communicatie tussen stadsregio, busmaatschappij en buurtbusvereniging was in het begin zeker niet optimaal. De streefdatum van 1 april rijden werd daarom niet gehaald.

En? Hoe gaan de financiën?
Meerijden gaat gewoon met de OV-chipkaart. Vanwege de lange route hebben we een maximumprijs van 2,40 euro ingevoerd.  Dat vond de EBS geen probleem; er was al een precedent met de Buurtbus Beemster. We zijn nog zeker niet kostendekkend. We praten met een mogelijke locale sponsor, een ondernemer gevestigd in het winkelcentrum in Monnickendam. Onze collega’s van de Buurtbus Beemster worden sinds 2008 gesponsord door Beemsterkaas. Als tegenprestatie heeft die Buurtbus nu een halte voor de deur van de kaasfabriek.

Waar loop je tegenaan?
Een groot obstakel is het UWV. Die blokkeren vrijwilligerswerk als chauffeur voor werklozen,  omdat ze van mening zijn dat dat reguliere arbeidsplaatsen om zeep zou helpen. Dat is evident onzin, zeker in ons geval. Maar dat betekent nog niet dat we gelijk krijgen. Zo zijn we zeker 5, 6 vrijwilligers misgelopen. We hebbn rechtstreeks contact met Lodewijk Asscher hierover, maar de oplossing is nog niet in zicht.
Ook de software was lang een probleem. De route zit zo in elkaar dat we 3x langs Zuiderwoude rijden. Dat was blijkbaar nogal lastig in te programmeren. De OV-kaartscanner begreep niet waar op de route de bus zat en hoe lang mensen al in de bus zaten. Daardoor werd herhaaldelijk teveel geld afgeschreven. Ook de GPS-dekking is niet overal OK. Oplossing is mogelijk een betere GPS-antenne.

Hoe nu verder?
We hebben per week circa 25 tot 65 reizigers. Dat wisselt dus sterk, en zijn vooral scholieren naar Monnickendam, ouderen naar het Waterlandziekenhuis in Purmerend en forensen vanuit Zuiderwoude. Heel soms toeristen naar de Bed+Breakfast Overleek. De buurtbus wordt daarom nu gepromoot bij Tourist Info Monnickendam. Benieuwd wat dat op gaat leveren.
Het budget van de Stadsregio Amsterdam gaat momenteel nog rechtstreeks naar onze vereniging. Vanaf december gaat het geld echter via de EBS. Die krijgen dan een grotere vinger in de pap. EBS wil graag naar 200 reizigers per week, maar onbekend is nog op welk ijkmoment. De Buurtbus Beemster zit na 7 jaar functioneren ongeveer op dat nivo: 11.000 reizigers per jaar. Die bus had echter een vliegende start door de opheffing van een eerdere busverbinding. Wij zitten nog in het leer- en opstartproces.

Goede Raad voor collega-initiatiefnemers?
Ja. Zorg dat je zo snel mogelijk weet wie je waar voor moet hebben. Ga met alle verantwoordelijken van betrokken partijen gezamenlijk aan tafel. Stel een streefdatum vast. Onderzoek de vervoersbehoefte. Dat laatste is in ons geval niet gebeurd.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Praat mee

Heeft u zelf ervaring met het onderwerp van dit artikel, of heeft u een briljant idee? Laat dan hier uw reactie achter. Uw inzichten zijn voor dit project zeer waardevol!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Kent u zelf een interessant project op het gebied van de zelforganiserende burger, mobiliteit en de stad? Of heeft u een goed idee of een uitgesproken mening? Mail ons dan op info@emergent.city. Uw bijdrage is voor dit project zeer waardevol!
×