Boda Bodas in Kigali

4 augustus 2016 door Danny Edwards

Dé meest iconische manier van openbaar vervoer in Afrika is de boda boda: de motortaxi’s waarop bestuurders en passagier dag in dag uit hun leven wagen in het chaotische stadsverkeer. Wij interviewden willekeurige chauffeurs op straat in Kigali over de manier waarop zij zelf hun activiteiten organiseren. En praatten met Safemotos, een nieuw Über-achtig initiatief in Rwanda.

Clive, je coördineert de chauffeurs. Waarom is Safemotos opgericht?
In Kigali rijden 10.000 boda boda’s rond. Maar veiligheid en gemak laten te wensen over. Meer dan de helft van alle verkeersongevallen in Kigali betreft een motortaxi. Slecht voor de passagiers, maar nog slechter voor de chauffeurs zelf. Zij rijden elke dag. Voor een redelijk inkomen, maar de risico’s zijn hoog. Daardoor zijn vrouwen huiverig om een chauffeur te trouwen. Uit angst dat hun man dood of gehandicapt zal eindigen.
De Rwandese overheid en het stadsbestuur van Kigali hebben tegenwoordig wet- en regelgeving mbt. tot verkeersveiligheid. Die worden ook streng gehandhaafd. Daardoor rijdt iedere chauffeur in Kigali nu met een helm op, en heeft nog een tweede helm bij zich voor de passagier. En rijders zonder rijbewijs zijn een minderheid geworden. Dat is vooral ’s nachts nog een probleem. Er wordt dan minder gecontroleerd.
Safemotos is anderhalf jaar geleden begonnen met een smartphone-app en slechts één chauffeur. Nu hebben we 42 chauffeurs en de volgende 10 komen er al weer aan. Ze beginnen allemaal met een korte scholing: Omgaan met een smartphone, met Google Maps, met de Safemotos-app en een beetje Engels. En we geven iedereen een integraalhelm.
Onze chauffeurs rijden zo’n 7 tot 8 Safemotos-ritten per dag. Ze zijn allemaal hun eigen baas en dus volledig vrij om ook buiten Safemotos om klanten op te pikken. Dat maakt het ook makkelijker om snel een terugrit te scoren als je vanuit het drukke centrum naar een stille buitenwijk bent gereden. Het spaart tijd en brandstof en we komen meer te weten over klantengedrag. En het biedt de chauffeurs de kans om voldoende inkomen te genereren voor het onderhouden van een gezin.

Eric, je doet de klantenrelaties. Wat zijn de ervaringen?
Veiligheid is cruciaal voor onze klanten en wordt gewaarborgd door onze eigen software: Een centraal dashboard, dat in verbinding staat met de chauffeurs-app en de klanten-app. Op het dashboard kunnen we het gedrag van iedere chauffeur in real-time monitoren. Smartphones hebben GPS en een gyroscoop. Dus te hard rijden, agressief optrekken en bellen tijdens het rijden merken we onmiddellijk op. En de klant kan via zijn app feedback geven over elke rit. We houden zo per chauffeur een gedetailleerde scorekaart bij en we kunnen elke rit terughalen en visualiseren. Problemen nemen we zo op kantoor door met chauffeurs. Wie consistent slecht scoort moeten we laten gaan. Dat is tot nu toe één keer gebeurd.
Momenteel hebben we 9000 geregistreerde gebruikers en wekelijks zo’n 1000 individuele passagiers. Dat zijn Rwandezen, maar ook expats. De meesten zijn man, slechts 13% is vrouw. Daar moeten we de balans nog zien te vinden. Onze klanten kiezen voor Safemotos vanwege de veiligheid in combinatie met de redelijke prijzen.
Reclame is uitsluitend mond-op-mond. Desondanks groeien we hier in Kigali gestaag. Maar onze visie op de toekomst is vooral uitbreiden naar andere, grotere Afrikaanse steden. Zoals Kampala and Nairobi, met hun extreem gevaarlijke stadsverkeer. Boda boda-chauffeurs dragen daar nu niet eens een helm. Kigali is onze proeftuin.

Jean-Baptiste, wat verdien je als chauffeur op een doorsnee dag?
Moeilijk te zeggen. De motoren waarop we rijden zijn niet van Safemotos en ook niet van onszelf. We huren die, net als elke andere chauffeur in Kigali, van een ‘boss’ voor RWF 5000 per dag. Dat is inclusief de in Rwanda verplichte verzekering. Elke boda boda-chauffeur in het land is lid van een coöperatie. Ook dit is verplicht. Een coöperatie kan 50 leden tellen, die elk RWF300 per dag bijdragen aan het collectief. Dat kan dan leden financiële ondersteuning bieden voor zaken waar anders een lening noodzakelijk voor zou zijn. Zoals bij het kopen of bouwen van een huis. Als chauffeur is het onmogelijk om een gewone lening te krijgen. Het beroep wordt te risicovol geacht.
Op een absolute topdag rijden we maximaal veertig, vijftig ritten; op normale dagen misschien twintig. Op een gewone dag gaat een derde van de inkomsten naar de motorhuur, de coöperatie en Safemotos. Dan houden we RWF 10.000 over: ongeveer 10 euro.
We hebben geen schooldiploma’s. Boda boda’s zijn dan de beste manier om toch geld te verdienen. Dan is een logische vervolgstap chauffeur in een autotaxi worden, of een ‘drivers’ boss’. Je moet binnen de bedrijfstak opklimmen. Daarbuiten krijg je geen poot aan de grond.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Praat mee

Heeft u zelf ervaring met het onderwerp van dit artikel, of heeft u een briljant idee? Laat dan hier uw reactie achter. Uw inzichten zijn voor dit project zeer waardevol!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Kent u zelf een interessant project op het gebied van de zelforganiserende burger, mobiliteit en de stad? Of heeft u een goed idee of een uitgesproken mening? Mail ons dan op info@emergent.city. Uw bijdrage is voor dit project zeer waardevol!
×